Het zwembadtraject voor gemeenten

De fases op een rij

1. Haalbaarheid en visie. De gemeente bepaalt welke zwemvoorziening zij de komende decennia nodig heeft: welke doelgroepen (zwemles, verenigingen, scholen, recreatie), hoeveel water, en of het bestaande bad gerenoveerd kan worden of vervangen moet worden. Hier vallen ook de eerste keuzes over exploitatie en budget.

2. Programma van eisen. Het PvE legt vast wat het zwembad moet kunnen: afmetingen en dieptes, aantal banen, beweegbare bodems of beweegbare keerwanden (ook wel brug of scheidingswand), wedstrijdeisen, toegankelijkheid, energie en luchtkwaliteit. Het PvE is de basis voor de aanbesteding. Voor de sporteisen zijn de nationale zwembonden het aanspreekpunt: KNZB (Nederland), Belswim met Zwemfed en FFBN (België) en FLNS (Luxemburg). In Nederland is het Handboek zwembaden van de KNZB een veelgebruikte bron.

3. Ontwerp en aanbesteding. Afhankelijk van de contractvorm maakt de architect het ontwerp voor de aanbesteding, of vraagt de gemeente een geïntegreerde aanbieding (zie hieronder). Bij een werk van € 5.404.000 excl. btw of meer (drempel 2026–2027) is Europese aanbesteding verplicht.

4. Uitvoering. De aannemer voert de regie op de bouwplaats. Het zwembad wordt gemonteerd terwijl het gebouw en de installaties worden gebouwd. De aansluitingen tussen zwembad, waterbehandeling en gebouw vragen afstemming.

5. Oplevering en beheer. Het bad wordt gevuld, getest en overgedragen aan de exploitant. Voor een wedstrijdbad volgt de officiële inmeting. Daarna begint het beheer en onderhoud, dat bij een DBM-contract onder het contract valt.

Wie doet wat?

EWAC Pools bouwt het zwembad zelf. Waterbehandeling en klimaatinstallaties doen wij niet: die verzorgt de installateur die de gemeente of de aannemer kiest. De Myrtha-technologieën die in de wanden en de goot zijn ingebouwd, zoals injectiepunten in de wanden en Myrtha Breathe in de overloopgoot, stemmen wij met die installateur af.

Traditioneel, Design and Build of DBM?

• Traditioneel: de gemeente (met adviseur en architect) laat het ontwerp maken en besteedt daarna de uitvoering aan. Het zwembad staat in het bestek van de aannemer, of wordt apart aanbesteed.
• Design and Build: één partij ontwerpt en bouwt, op basis van een functioneel PvE. In Nederland gebeurt dat meestal onder de UAV-GC. De zwembadbouwer is dan onderaannemer of partner in het consortium.
• Design, Build and Maintain (DBM): zoals Design and Build, maar met het onderhoud voor een langere periode in hetzelfde contract. Levensduur en onderhoudsinterval van het zwembad tellen dan direct mee in de aanbieding.

Bij Design and Build en DBM ligt de ontwerpverantwoordelijkheid grotendeels bij de opdrachtnemer. Voor het zwembad betekent dit dat de keuzes (bouwmethode, afmetingen, uitrusting) al in de aanbiedingsfase vastliggen. Hoe eerder de zwembadbouwer meedenkt, hoe kleiner het risico op wijzigingen later.

Waar EWAC Pools instapt

• Haalbaarheid: feitelijke input over renoveren binnen de bestaande kuip of nieuwbouw, met een indicatie van tijd en kosten per optie na een opname van het bestaande bad. Zie Renoveren of nieuwbouw?
• PvE: input over afmetingen, dieptes, beweegbare bodems en keerwanden, wedstrijdeisen en toegankelijkheid van het zwembad.
• Bestek: bestekteksten voor het zwembad, zodat de eisen meetbaar en controleerbaar zijn.
• Aanbesteding en uitvoering: als zwembadbouwer voor de aannemer of het consortium. EWAC Pools monteert en installeert; Myrtha verzorgt de engineering en de fabricage van de panelen.
• Na oplevering: onderhoud en service in de BeNeLux, met één aanspreekpunt.

België: overheidsopdrachten en lastenboek

In België valt een gemeentelijk zwembad onder de wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten. De gemeente stelt een lastenboek (bestek) op en kiest een van de procedures uit de wet. Ook in België is een Design and Build-opdracht mogelijk. Voor opdrachten boven de Europese drempel (€ 5.404.000 excl. btw voor werken in 2026–2027) gelden de Europese bekendmakingsregels.

Wie in Vlaanderen subsidie wil via het zwembaddecreet, moet het lastenboek al door het bestuursorgaan laten goedkeuren en bekendmaken vóór de subsidieaanvraag. De werken moeten binnen 3,5 jaar na de aanvraag voorlopig zijn opgeleverd. Dat maakt het PvE en het lastenboek tot het kritieke pad. In Wallonië kent Infrasports een eigen stappenplan (subsidiabiliteit, voorontwerp, volledig project, uitbetaling). Zie Subsidies voor zwembaden.

Veelgestelde vragen

Wanneer betrekt een gemeente het beste de zwembadbouwer?

In de haalbaarheids- of PvE-fase. Dan kunnen afmetingen, beweegbare bodems en de keuze tussen renovatie en nieuwbouw nog zonder kosten worden aangepast.

Moet een zwembad Europees worden aanbesteed?

Als de geraamde waarde van het werk € 5.404.000 excl. btw of meer is (drempel 2026–2027), ja. Dat geldt in Nederland en in België.

Doet EWAC Pools ook de waterbehandeling en de ventilatie?

Nee. EWAC Pools bouwt het zwembad zelf. Waterbehandeling en klimaat doet de installateur; wij stemmen de aansluitingen van het zwembad met hem af.

Wat betekent Design and Build voor het zwembad?

De opdrachtnemer ontwerpt en bouwt, en draagt de ontwerpverantwoordelijkheid. De keuzes voor het zwembad liggen dan al vast in de aanbieding, dus vroege afstemming met de zwembadbouwer is belangrijk.

Levert EWAC Pools bestekteksten aan?

Ja, voor het zwembad en de bijbehorende uitrusting, voor NL- en BE-projecten.

Uw project bespreken? Staat uw gemeente aan het begin van een zwembadtraject, of schrijft u een PvE of lastenboek? Neem contact op. Wij denken mee over het zwembad en leveren de bestekteksten.

Lees ook: Zwembadontwerp voor architecten, Onderhoud en levenscycluskosten, Nieuw zwembad bouwen, Regels en vergunningen, Recreatie.

Bronnen

PIANOo, Drempelbedragen Europees aanbesteden
PIANOo, Uniforme administratieve voorwaarden (UAV en UAV-GC)
FOD BOSA, Wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten
Public Procurement, Wetgeving
Sport Vlaanderen, Subsidies bouw (of totaalrenovatie) publieke zwembaden
Wallonie.be, Subsides infrastructures sportives
KNZB, Handboek zwembaden
EWAC Pools, Renoveren of nieuwbouw? (werkwijze bij opname)

Laatst bijgewerkt: 28-09-2026