Ventilatie en luchtkwaliteit in binnenbaden

Waarom luchtkwaliteit ertoe doet

Een binnenbad is een veeleisende omgeving. Warm water, een hoge luchtvochtigheid en bijproducten van desinfectie komen samen in één afgesloten ruimte. Hoe met die lucht wordt omgegaan, bepaalt hoe comfortabel het bad is voor zwemmers, hoe gezond het is voor medewerkers die er hele werkdagen doorbrengen, en hoe lang het gebouw en de installaties meegaan.

Ventilatie wordt vaak gezien als een onderwerp voor de installateur, los van het bad. In de praktijk hangen die twee nauw samen: wat er in het water en aan het wateroppervlak gebeurt, bepaalt voor een groot deel wat er in de lucht terechtkomt.

Waar de zwembadlucht vandaan komt

Chloor houdt zwemwater veilig. Als het reageert met stikstofverbindingen die zwemmers meebrengen, zoals zweet, urine en huidschilfers, ontstaan chlooramines. De meest vluchtige daarvan, trichlooramine, ontsnapt uit het water naar de lucht. Dat is wat de meeste mensen herkennen als de chloorlucht van een binnenbad. Een goed beheerd bad met schone lucht ruikt nauwelijks.

Trichlooramine is zwaarder dan lucht en blijft daardoor vooral hangen in de laag vlak boven het water: precies waar zwemmers ademen. Hoe meer zwemmers en hoe meer beweging in het water (lessen, waterspeelplezier, wedstrijden), hoe meer er vrijkomt.

Gezondheid van medewerkers en zwemmers

Trichlooramine irriteert ogen, huid en luchtwegen. Zwemmers merken dat aan rode ogen, een droge hoest of een benauwd gevoel. Toezichthouders, zweminstructeurs en trainers worden veel langer blootgesteld: zij brengen hele diensten door in de zwemhal. Onderzoek onder zwembadpersoneel heeft langdurige blootstelling in verband gebracht met meer luchtwegklachten, en verschillende Europese landen hanteren richtwaarden voor trichlooramine in zwembadlucht.

Jonge kinderen, die dicht bij het wateroppervlak spelen, en wedstrijdzwemmers, die lang en diep ademen, worden meer blootgesteld dan de gemiddelde bezoeker. Goede luchtkwaliteit hoort daarom bij een gezonde werkplek en een verantwoord bad, en is niet alleen een kwestie van comfort.

Levensduur van gebouw en bad

Dezelfde lucht tast het gebouw aan. Chlooramines en chloriden in warme, vochtige lucht zijn corrosief. Ze tasten metalen bevestigingen, plafondophangingen, verankeringen en installaties aan en versnellen de veroudering van afwerkingen. In het verleden heeft corrosie van dragende stalen onderdelen in zwemhallen bijgedragen aan het bezwijken van plafonds; Europese ontwerpregels stellen daarom specifieke eisen aan staal in zwembadomgevingen. Een hoge luchtvochtigheid geeft bovendien kans op condensatie in daken en gevels, met schade die vaak pas na jaren zichtbaar wordt.

Ook het bad zelf heeft er baat bij. De wanden van een Myrtha-bad zijn aan de waterzijde met PVC gelamineerd, maar goten, roosters, trappen en accessoires blijven blootgesteld aan zwemwater en zwembadlucht. Goede ventilatie en waterbehandeling houden hun conditie langer stabiel.

Wat helpt

• Een ventilatieontwerp dat is gemaakt voor een zwemhal. Toevoer en afzuiging moeten de lucht vlak boven het water verversen, niet alleen de lucht onder het dak. De luchttemperatuur ligt meestal iets boven de watertemperatuur om verdamping te beperken, met een geregelde luchtvochtigheid.
• Voldoende verse buitenlucht, met warmteterugwinning om het energieverbruik beperkt te houden.
• Waterbehandeling die het gebonden chloor laag houdt, met voldoende filtratie en waar zinvol uv-behandeling.
• Een overloopgoot en goede circulatie, zodat het oppervlaktewater, waar vervuiling zich verzamelt, continu wordt afgevoerd en behandeld. Zie Strahlenturbulenz.
• Douchen voor het zwemmen. Dat verlaagt de stikstofbelasting van het water aanzienlijk, en daarmee de vorming van chlooramines.
• Afzuiging bij de bron. Myrtha Breathe zuigt lucht met chlooramines af in de overloopgoot, voordat die zich door de hal verspreidt. Bij metingen in één arena in Parijs daalde trichlooramine vlak boven het water van 68 naar 16 µg/m³.

Onze rol

EWAC Pools ontwerpt geen ventilatiesystemen. Wij ontwerpen en bouwen wel het bad, de overloopgoot en de circulatie, en die bepalen voor een groot deel wat er in de lucht terechtkomt. We stemmen vroeg af met de architect en de installatieadviseur, zodat bad en luchtbehandeling als één systeem worden ontworpen.

Bij bestaande baden met klachten over de luchtkwaliteit bekijken we of aanpassingen aan goot en circulatie kunnen bijdragen, en of Myrtha Breathe een optie is.